خلاصه کتاب اسطوره و آيين دربرگيرنده گفتارهاي متعددي پيرامون تعاريف اسطوره از ديدگاه‌هاي گوناگون است و مي‌کوشد به تعاريفي از کارکردگرايي، ساختارگرايي، روان‌کاوي و فلسفي اسطوره برسد. گستردگي جهان اسطوره‌ها در روزگار باستان، اعصار کتاب مقدس، شاعرانگي اسطوره‌ها، جهان خدايان و قهرمانان، جزو مباحث بنيادي اين کتاب به شمار مي‌آيد. آنگاه به اسطوره در دوره قرون وسطي و عصر شکوفايي رنسانس پرداخته مي‌شود. اسطوره‌ها در عصر خردگراي قرن هجدهم و عصر رمانتيک‌ها در اواخر قرن هيجدهم و نيمه نخست قرن نوزدهم، نمايانگر تحول اسطوره و اسطوره‌شناسي در اين روزگاران است. ميرچا الياده، بزرگ‌ترين دين‌شناس و اسطوره‌شناس قرن بيستم، به تحليل اسطوره‌ها در قرون نوزدهم و بيستم مي‌پردازد و مي‌نويسد که هر چه به نيمه دوم قرن بيستم نزديک مي‌شويم، برداشت رايج از اسطوره به‌عنوان افسانه يا داستان تخيلي رواج بيشتري مي‌يابد، اما با درک عميق‌تري که از اساطير پديد مي‌آيد، توجه به ماهيت آن‌ها نيز بيشتر مي‌شود؛ چرا که اساطير الگويي براي رفتار انسان بدوي بوده است. پيوند دين، اسطوره و آيين در شمار مباحث جذاب و پاياني کتاب است.