درباره‌‌ی آزادی ( 1تاریخ سرکش)

کتاب «آزادي: يک تاريخ سرکش» نوشته‌ي آنلين د داين، تاريخ‌نگار بلژيکي‌ـ‌هلندي و استاد دانشگاه اوترخت، يک بررسي گسترده درباره‌ي تحول مفهوم آزادي در سنت غربي است. نويسنده در اين کتاب تلاش کرده نشان دهد که تعريف امروزي ما از آزادي به‌ويژه پيوند آن با حقوق فردي و محدود کردن دولت، پديده‌اي جديد است و بخش عمده‌اي از گذشته‌ي غرب معنايي متفاوت را حمل مي‌کرده است. کتاب در اصل براي بازخواني ريشه‌هاي مفهومي آزادي نوشته شده و ساختاري تحليلي و تاريخي دارد. در بخش نخست د داين به بررسي دوران باستان مي‌پردازد؛ دوره‌اي که در آن آزادي بيشتر به مشارکت سياسي و کنترل جمعي بر قدرت معنا مي‌شد. شهرهاي يوناني و جمهوري روم نمونه‌هايي هستند که در آن‌ها شهروندان آزادي را معادل توانايي حکومت‌کردن بر خود و جلوگيري از سلطه‌ي نيروهاي خارجي يا اشراف داخلي مي‌دانستند. نويسنده توضيح مي‌دهد که در اين دوره‌ها آزادي با «خودحکمراني جمعي» پيوند داشت و نه با حقوق فردي يا استقلال شخصي از دولت. اين بخش نشان مي‌دهد که براي بيش از دو هزار سال، آزادي امري سياسي و عمومي تلقي مي‌شد. سپس تغييرات دوران مدرن مطرح شده؛ از انقلاب‌هاي آمريکا و فرانسه تا تحولات قرن نوزدهم که در اين مرحله مفهوم آزادي به تدريج دچار چرخش معنايي شد. گروهي از انديشمندان ليبرال تلاش کردند آزادي را بيشتر با مالکيت فردي، بازار آزاد و محدوديت قدرت دولت تعريف کنند. اين تغيير به‌ويژه از اواخر قرن نوزدهم به بعد، شتاب گرفت و باعث شد معناي جديد آزادي يعني «رهايي فرد از دخالت دولت» به‌عنوان معناي مسلط شناخته شود. د داين اين تحول را نتيجه‌ي کشمکش‌هاي سياسي و اقتصادي مي‌داند و نشان مي‌دهد که اين تغيير نه يک روند طبيعي، بلکه محصول رقابت نيروهاي اجتماعي بوده است. نويسنده معتقد است که تأکيد بيش از حد بر آزادي فردي، نقش مشارکت دموکراتيک را کم‌رنگ کرده و زمينه‌ي نابرابري‌هاي گسترده را فراهم آورده است. در نگاه او برداشت امروزي از آزادي تنها يکي از تفسيرهاي ممکن است و براي بازسازي دموکراسي بايد به معناي تاريخي و جمع‌محور آزادي توجه دوباره کرد.

آخرین محصولات مشاهده شده